Marko Car (1859–1953)

Književni kritičar, esteta, putopisac i pripovedač

Marko Car je rođen u Herceg-Novom, a posle italijanske okupacije Zadra (1919) prelazi u Beograd, gde ostaje do kraja života. Bio je ispektor u Umetničkom odeljenju Ministarstva prosvete i i prvi predsednik novoosnovanog Udruženja srpskih književnika u Beogradu. Dopisni član Srpske kraljevske akademije postao je 1923. godine, za počasnog člana Matice srpske izabran je 1933, a predsednik Srpske književne zadruge bio je u periodu 1937–1941. Putovao je u Veneciju (1888), Umbroju i Toskanu (1892), Bosnu, Srbiju i Bugarsku (1898. i 1904) i sa tih putovanja ostavio knjige putopisa.

Književnim radom se bavio punih sedamdeset i pet godina. Počeo je još kao gimnazijalac u Kotoru. Objavljivao je pesme, pripovetke, putopise, prevode sa italijanskog, francuskog, nemačkog i ruskog, eseje, prikaze. Pisao je predgovore i priređivao dela drugih pisaca. Njegova dela su prevođena na nemački, francuski, mađarski, engleski, italijanski i češki jezik. Radove je često potpisivao samo inicijalima ili pseudonimima: Maksim Balšić, Mladi Srbin, Saphir.

Objavio je nekoliko knjiga putopisa o primorju. Pisao je gotovo o svim istaknutim piscima sa južnoslovenskog područja, svojim prethodnicima i savremenicima. Pored toga upoznavao je ovdašnju publiku sa stranim piscima i stranu, naročito italijansku, publiku sa našim.

Bio je dopisni član Srpske kraljevske akademije (Akademije umetnosti) i Srpske akademije nauka.

Učestvovao je sa još devet biciklista na Prvom prvenstvu Srbije održanom 5. oktobra 1897. na relaciji Beograd-Smederevo-Beograd (92 km).

Bibliografija:

Venecija, Zadar 1888.
U Latinima, Zadar 1894.
Moje simpatije I, Zadar 1895.
S mora i primorja (s Josipom Bersom), Zadar 1896.
Od Jadrana do Balkana, Zadar 1898.
S bojnog i ljubavnog polja, Mostar 1904.
Sava Bjelanović, Dubrovnik 1911.
Moje simpatije II, Zadar 1913.
Estetička pisma, Beograd 1920.
Eseji, Beograd 1936.
Jedan zaboravljeni pesnik mora (Josip Bersa), Beograd 1937.