U KRALJEVAČKOJ BIBLIOTECI PREDSTAVLJENA SRPSKA KNJIŽEVNA ZADRUGA – U SUSRET JUBILARNOJ STO TRIDESETOJ GODIŠNJICI OSNIVANJA

Povodom velikog jubileja kojem se na izmaku tekuće godine približavamo, stotridesetogodišnjici osnivanja Srpske književne zadruge, kao deo ciklusa „Vodič kroz ustanove kulture”, u kraljevačkoj biblioteci upriličen je program predstavljanja najstarije izdavačke ustanove u našoj zemlji. Srpska književna zadruga utemeljena je 29. aprila 1892. godine i spada u red retkih institucija u srpskome narodu osnovanih u XIX veku, a opstalih do danas, uprkos svim izazovima i poteškoćama sa kojima se suočavala tokom svog trajanja. O istorijatu i delatnosti SKZ govorili su dr Duško Babić, upravnik, Dragan Lakićević, glavni urednik, i dr Branko Zlatković, viši naučni saradnik Instituta za književnost i umetnost u Beogradu i saradnik SKZ. U svom osvrtu na istorijat ustanove, dr Duško Babić je istakao osnovnu ideju njenog osnivanja, prema kojoj je Zadruga bila zamišljena kao društvo za izdavanje i širenje knjige u narodu, potcrtavajući duboku simboličnost pojma zadruga kao sržnog dela njenog imena, kojim se sugeriše sabornost i okupljanje srpske duhovne zajednice. Srodnu smisaonu dubinu nosi i ime najglasovitije Zadrugine biblioteke „Kolo”, asocirajući na duhovno kolo u koje su pozvani da se uhvate svi koji osećaju ideju na kojoj je Zadruga ponikla. Kao glavni urednik SKZ, u periodu dužem od jedne decenije, Dragan Lakićević je ukazao na izdavački koncept koji obuhvata više od deset biblioteka. Posebnu pažnju posvetio je ediciji „Kolo”, koja ove godine izlazi sto trinaesti put, sabirajući dela iz antičkih vremena, tradicije, istorije umetnosti i književnosti. Dr Branko Zlatković učinio je poseban osvrt na dve publikacije koje su obeležile izdavačku 2021. godinu u Srpskoj književnoj zadruzi. Reč je o kapitalnom delu „Mit i religija u Srba” Veselina Čajkanovića, čije je fototipsko izdanje ove godine objavljeno nakon pola veka od prvog objavljivanja u Zadruginom „Kolu” 1973. godine, i studiji Tihomira Đorđevića „Priroda u verovanju i predanju našega naroda”, koju je priredio upravo dr Zlatković.  Čajkanovićevo delo jezgri njegovo impresivno znanje iz oblasti folkloristike, mitologije i religiologije, dok je Đorđevićeva studija neprevaziđeno štivo iz oblasti narodnog života i predanja, u kojem je vešto kombinovan deskriptivni i etnološki naučni pristup, kako je naglasio dr Zlatković.

Završnom delu programa poetsku notu dalo je autorsko kazivanje odabranih soneta Duška Babića i izabranog proznog odlomka Dragana Lakićevića, koji su se na taj način predstavili kao autori Srpske književne zadruge.

Na koncu priče o Srpskoj književnoj zadruzi nametnuo se zaključak da SKZ nije samo izdavačka kuća, već je, od svog osnivanja do danas, jedan od najsvetlijih simbola srpskog kulturnog identiteta.

Autor teksta Danka Spasojević

Autor fotografija Andrej Anđić